هدف: نظام قضایی مستمراً در مواجهه با تلاطم‌های محیطی و بحران‌های نوظهور قرار دارد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده «تاب‌آوری قضایی» در دادگستری کل استان تهران به منظور ارائه یک الگوی جامع و بومی بود.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از منظر ماهیت، کیفی است که با استراتژی تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان حقوقی و قضات باسابقه دادگستری تهران بود که از روش نمونه‌گیری هدفمند، ۱۵ نفر از آنان مورد مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند. فرآیند تحلیل داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) و بر اساس رویکرد براون و کلارک تا اشباع نظری صورت پذیرفت.
یافته‌ها: شبکه مضامین شامل ۷۲ مضمون پایه ، ۱۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۶ مضمون فراگیر است. مضامین فراگیر عبارتند از: «اقتدار قضایی و اتقان استنباطی»، «مصونیت نهادی و استقلال دادرسی»، «انتظام فرآیندی و کارآمدی عملیاتی»، «امنیت معیشتی و نزاهت انگیزشی»، «سلامت سازمانی و ایمنی روان‌شناختی» و «تضامن حرفه‌ای و پایداری صنفی». نتایج نشان داد که تاب‌آوری قضایی محصول تعامل نظام‌مند میان اتقان علمی فردی، سپرهای دفاعی حاکمیتی و شبکه‌های حمایت همکارانه است.
نتیجه‌گیری: تاب‌آوری در دستگاه قضا، فراتر از ویژگی‌های فردی، پدیده‌ای «سیستمی-نهادی» است. مدل نهایی نشان می‌دهد که تقویت هویت صنفی و چابک‌سازی رویه‌های دادرسی در کنار صیانت از استقلال ذاتی قاضی، لایه‌های دفاعی اصلی را در برابر فرسایش شغلی و مداخلات فرابخشی تشکیل می‌دهند. این الگوی بومی می‌تواند به عنوان چارچوبی راهبردی جهت سیاست‌گذاری در نظام قضایی برای جذب تنش‌ها و بازگشت‌پذیری کارآمدی در شرایط بحران استفاده شود.